Hücreler ve Adresleme Yöntemleri

From Belgeleme Projesi

Jump to: navigation, search

Konu başlıkları

Hücre

Calc ve benzeri elektronik hesap tablosu türündeki programların hepsi hücrelerle çalışmaktadır. Tüm veriler bu hücrelerde saklanmakta ve bütün matematiksel işlemlerde bu hücrelerdeki değerler kullanılarak yapılmaktadır.

OpenOffice.org 2.x.x sürümünde Calc programında;

  • Her hesap tablosu sayfasında 65536 adet satır,
  • IV'ye kadar (256 adet) sütun,
  • 256 adet Çalışma Sayfası kullanılabilir.

Hücrelere sadece sayı değil, metin, grafik, nesne, formül, fonksiyon v.b. farklı bilgilerde girilebilmektedir. Bu hücrelere erişim için adresler tanımlanmıştır. Her hücre kendi adresi ile anılır ve üzerinde işlemler yapılabilir. Hücre adresleri temel olarak SütunAdı ve SatırNumarası ile tarif edilir. Örneğin B4, H8, A17 v.b.

Farklı adresleme metotları vardır. Şimdi bu metotları inceleyelim.

Adresleme Metotları

Calc ve benzeri elektronik hesap tablolarında her hücre için 2 temel adresleme yöntemi vardır.

Bunlar;

  • Dinamik Adresleme
  • Statik Adresleme
    • Statik Sütun Adresleme
    • Statik Satır Adresleme

Dinamik Adresleme

Tablonuzda kullanacağınız formül ve/veya fonksiyonlarda belirli hücrelere erişme ihtiyacınız her zaman olacaktır. Calc ve benzeri programlarda genellikle tek bir formül ve/veya fonksiyon yazılıp satır veya sütunlarda çoğaltılarak aynı işlem diğer veriler için de uygulanmak istenir. Bu durumlarda Dinamik Adresleme yapmak en doğru yöntem olacaktır.

Dinamik Adresleme yönteminde hücre adresleri SütunAdıSatırNo şeklinde ifade edilirler.

Örnek; A5, HH487, AC48, Z12345 v.b.

Eğer herhangi bir formül ve/veya fonksiyon içerisinde Dinamik Adresleme yöntemi kullanılmış ve sonrasında aynı formül ve/veya fonksiyon başka bir konuma kopyalanmış veya taşınmış ise hücre adresleride yeni konumuna otomatik olarak ayak uyduracaktır. Şimdi bu konuyu ufak bir örnekle açıklamaya çalışalım.

Aşağıdaki tablomuzun C sütununda yeralan =A2*B2 formülünü aşağı doğru çoğaltalım.

Resim:Hucre1.png

C2 hücresindeki formülü fare yardımı ile sağ alt köşesindeki küçük karecikten tutarak aşağı doğru sürüklediğimizde formülümüz çoğalacak ve her yeni satıra geçtiğinde içerisinde dinamik adresleme yöntemi ile verilmiş hücre adresleri de yeni yerlerine ayak uyduracaktır. Formülün çoğaltılmasından sonra tablomuz aşağıdaki gibi olacaktır.

Resim:Hucre2.png

Ancak siz bu formüller yerine ekranda aşağıdaki gibi formülün sonuçlarını göreceksiniz.

Resim:Hucre3.png

Statik Adresleme

Formül ve/veya fonksiyonlar içerisinde kullanacağınız hücre adreslerinin kopyalama ve/veya taşıma sırasında yeni yerine ayak uydurmasını istemiyorsanız bu durumda Statik Adresleme yöntemini kullanmanız gerekir. Statik Adresleme yönteminde adresler $SütunAdı$SatırNo şeklinde ifade edilir.

Örnek; $A$5, $T$456, $HH$500 v.b.

Yukarıdaki örneğimizde C2 hücresindeki formülümüzü =$A$2*$B$2 şeklinde verip çoğaltsaydık sonuç aşağıdaki gibi olacaktı.

Resim:Hucre4.png

Tabi bunun doğal neticesi olarak siz ekranda aşağıdaki gibi hep aynı sonucu göreceksiniz.

Resim:Hucre5.png

Bunun sebebi adresleri Statik Adresleme Yöntemi ile adreslemenizdir. Bu yöntemin ne gibi durumlarda işe yaradığını anlatabilmek için aşağıdaki tabloya bir göz atalım

Resim:Hucre6.png

Yukarıdaki tabloda gördüğünüz gibi günlük döviz kurları tablonun üstüne 1 defaya mahsus yazılacak ve USD alacağımızı, hem EUR olarak hem de YTL olarak hesaplayıp bize göstermesini istiyoruz. Bu yüzden B5 ve C5 hücrelerine yazdığımız formüllere dikkat edin. B5 hücresindeki formülde =A5/$D$2 yazarak A5 (Bu adresi dinamik olarak verdik çünkü aşağı doğru çoğalttığımızda diğer satırlardaki USD değerini hesaplamasını istiyoruz) hücresindeki USD'yi günlük çapraz kur olan $D$5 (Bu adresi statik olarak verdik çünkü yeri değişmiyor) hücresindeki sayıya bölüyoruz. Aynı şekilde C5 hücresine yazdığımız formülde =A5*$B$2 şeklinde tanımlanarak A5 hücresindeki USD değerini günlük kur olan $B$2 hücresindeki sayı ile çarpıyoruz.

Şimdi aynen yukarıdaki örneğimizde olduğu gibi bu formülleri aşağı doğru çoğaltalım.

Resim:Hucre7.png

Sizinde fark ettiğiniz gibi formüllerde Dİnamik olarak verdiğimiz hücre adresleri yeni yerlerine ayak uydururken statik olarak verilenler aynen kaldı. Tabi her zaman olduğu gibi siz ekranda formüllerin yerine bu formüllerin sonuçlarını göreceksiniz.

Örneğimizin sonucu aşağıdaki gibi görünecektir.

Resim:Hucre8.png

Şimdi statik adresleme yönteminin farklı kullanımlarını inceleyelim.

Statik Sütun Adresleme

Statik Adresleme yönteminde hem satır'ın hem de sütunun sabit olduğunu gördünüz. Ancak bazı durumlarda sadece sütunların sabit kalması ve satır numaralarının değişebiliyor olması gerekebilir. Bu gibi durumlarda Statik Sütun Adresleme yöntemi kullanılır. Bu yöntemde adresler $SütunAdıSatırNo şeklinde tanımlanır.

Sütun Adı'nın önüne gelen $ işareti bu değerin sabit olduğunu ve yeni yerine göre değişmeyeceğini belirtir.

Örnek; $A34, $CH456, $BB55 v.b.

Örnek uygulama olarak aşağıdaki tabloyu kullanabiliriz.

Resim:Hucre9.png

Tablodaki F2 hücresinde bulunan formüle dikkat ederseniz =$E$2/$B2 şeklinde verilmiştir. $E$2 adresinde kasamızdaki YTL miktarı 1 defa yazılmış ve yeri sabittir. $B2 adresinde ise ilk döviz kur'u olan USD yer almaktadır. Döviz kurlarının tamamı B sütununda ancak alt alta konumlanmıştır. Biz kasamızdaki YTL miktarının bu para birimlerine dönüştürülmesini istediğimize göre yukarıdakine benzer bir tablo ayarlayabiliriz.

Formülde kullanılan $B2 adresi sabit sütun ancak değişen satır anlamına gelmektedir. Dolayısıyla formülünüzü aşağı doğru çoğalttığınızda sütun sabit kalacak ancak satır numaraları yeni yerlerine göre değişecektir.

Resim:Hucre10.png

Tabi her zaman olduğu gibi siz ekranda sonuçları aşağıdaki gibi göreceksiniz.


Resim:Hucre11.png

Statik Satır Adresleme

Aynen statik sütun adresleme de olduğu gibi eğer ihtiyacınız sütun adı yeni yerinde değişsin ancak satır numarası sabit kalsın istiyorsanız bu metodu kullanabilirsiniz. Statik Satır Adresleme yönteminde adresler SütunAdı$SatırNo şeklinde tanımlanır.

Satır No'nun önüne gelen $ işareti bu değerin sabit olduğunu ve yeni yerine göre değişmeyeceğini belirtir.

Örnek; A$34, CH$456, BB$55 v.b.

Örnek uygulama olarak aşağıdaki tabloyu kullanabiliriz.

Resim:Hucre12.png

Tablomuzda farklı tarihlerdeki USD ve EUR dönüşümlerini yapan formüllere dikkat ederseniz sütun adları dinamik ancak satır numaraları statik olarak tanımlanmıştır. Bu şekilde tanımlanan adresler farklı konumlara kopyalandığında sütun adı değişecek ancak satır numarası sabit kalacaktır.

Şimdi bu formüllerimizi çoğaltalım.

Resim:Hucre13.png

Gördüğünüz gibi formüllerdeki sütun adları değişti ancak satır numaraları sabit kaldı.

Tabi her zaman ki gibi siz sadece sonuçları ekranda göreceksiniz.


Resim:Hucre14.png



--Hakan HAMURCU 13:35, 11 Temmuz 2008 (MSD)